Gesprek van de Week met Robert Nijdam

Als speler werd hij wel eens 'de tovenaar' genoemd. Robert Nijdam (152 interlands) stond bekend als een ultra creatieve hoekspeler die met een handbal de mooiste dingen kon. Na een fraaie carriere die hem ook langs Belgische, Duitse en Zwitserse clubs leidde, is de geboren Drent nu al weer ruim tien jaar trainer. Ook in die rol was hij al in verschillende landen met succes actief. Tegenwoordig werkt de 44-jarige Nijdam als talentencoach op de Handbal Academie waar hij ook Hoofd Opleidigen is. Daarnaast is hij bondscoach van de Dames Youth, oftewel Jong Jong Oranje. De vaardigheden die hij als speler bezat, brengt Nijdam nu over op de beste jeugdspeelsters. 'Ik ben een liefhebber van vrijheid en een creatieve speelstijl.'

Je bent iemand die altijd het avontuur heeft gezocht. Zowel als speler als nu ook al ruim tien jaar als trainer. Duitsland, Belgie, Zwitserland. Bondscoach van  Burkina Faso om maar een voorbeeld te noemen. Zit dat in je karakter?
-
De keuzes die ik maakte voor het handbal maken eigenlijk dat ik een avonturier ben. Ik heb het geluk gehad dat er altijd wel mooie uitdagingen op mijn pad kwamen waar ik dan weer uit kon kiezen. Ik denk dat het vooral een verrijking is geweest voor mij om in verschillende landen, clubs en bonden te mogen werken. 

Tachos loopt als een rode draad door jouw spelerscarriere. Je keerde er steeds weer terug en sloot er in 2005 met de beker en 'speler van het jaar'  je loopbaan af. Is het ook de club die jou het meest dierbaar is?

- Klopt. Ik ben in totaal drie keer naar Tachos gegaan en het is zeker een club waar ik iedere keer een mooie tijd heb gehad. Vooral het laatste jaar was toch wel bijzonder. Zeker omdat ik daar mijn loopbaan als speler heb afgesloten, maar vooral omdat we een hele goede ploeg hadden. Veel jong talent in combinatie met ervaring en een goede trainer in de persoon van Piotr Konitz. Maar het was toch ook vooral het spelen in de Taxandria hal in Waalwijk wat het speciaal maakte. Een kleine hal waar het fanatieke publiek eigenlijk direct op het speelveld zat. Dat vond ik prachtig. Samen met E&O zijn dit wel de twee verenigingen die mij het meest dierbaar zijn.

Ik kan me nog goed herinneren  dat je een echte publiekspeler was bij E&O. Je was nog piepjong en jullie hadden een geweldig team dat ook prijzen won. In hoeverre heeft die periode jou gevormd?
-
De periode in Emmen heeft mij zeker mede gevormd in de speler die ik ben geworden. Bij E&O kwam ik in een echte handbalomgeving terecht. Een hechte vereniging waar ook het sociale deel een belangrijk onderdeel was. En los van de trainer Harrie Weerman die in die tijd ook mijn Jong Oranje trainer was, had ik ook veel aan mijn medespelers. Joop Fiege heeft mij bijvoorbeeld toch ook veel kunnen sturen en heeft me zeker het nodige geleerd. 

Je hebt al jaren een fraaie eigen site waar veel informatie over jou te vinden is. Dan zie je ook hoeveel je al gedaan hebt. Is die site vooral omdat je trots bent op je prestaties? Het is natuurlijk ook een soort visitekaartje!
-
Mijn eigen site... Ja dat is begonnen in Duitsland toen een supporter aanbood een site voor mij te gaan maken. In die tijd was het nog niet zo normaal dat er persoonlijke websites waren en hij werd ook erg goed bekeken. Ik heb hem altijd aangehouden en hij is verschillende keren vernieuwd. Het word echter weer tijd om een keer een update te maken want het laatste nieuws is volgens mij van 2008? En hij is in flash gemaakt en dat is tegenwoordig ook niet meer ideaal omdat je dit niet kan afspelen met bijvoorbeeld de huidige mobiele apple producten. Helaas heb ik er persoonlijk niet de kwaliteiten en tijd voor om dit zelf te doen, dus als er iemand is die me hierbij wil helpen, houd ik me aanbevolen...

Je bent bezig aan je tweede seizoen op Papendal. Een droombaan voor je?
- Dit is inderdaad mijn tweede seizoen en ik heb het enorm naar mijn zin. Voor mij is dit absoluut een van de mooiste banen die je kan hebben. Het mogen werken met jonge talenten. Ik deed het echter niet alleen. In Jokelyn had ik vanaf het begin iemand naast me staan die ook enorm veel internationale ervaring had. Ik mis haar ervaring enorm, maar zeer zeker ook als mens! Ik werk via de Nederlandse Handbalvisie, die overigens perfect aansluit op mijn eigen handbalvisie. Ik wil ook niet blijven hangen in wat vroeger was. Ik probeer me daarom ook constant bij te scholen door middel van opleidingen en volg het internationale handbal op de voet. 

Kun jij als Hoofd Opleidingen eens de visie neerzetten van de Academie?
-
De visie van de HA is het individueel opleiden waarbij de speler centraal staat. We werken dus veel in detail en er is veel ruimte voor het versterken van de vijf individuele peilers (technisch, tactisch, fysiek, mentaal en sociaal). Natuurlijk blijft het eindproduct een teamsport en dus word er ook met grote regelmaat gespeeld 6:6 als in kleine groepen om dan juist de individuele kwaliteiten te kunnen toetsen en toe te passen. Alle elementen van het handbalspel komen aan bod van val technieken in de doorbraak, het winnen van duels alsmede beslissingstraining. Ik probeer spelers bewust te maken dat er altijd meerdere opties zijn om tot een actie te komen. Wanneer een speler deze opties zelf kan ervaren en hierop dan steeds vaker ook nog de juiste effectieve keuzes kan maken, dan wordt een speler beter. We werken ook veel met visuele feedback. Dat betekent dat we elke training een camerasysteem hebben staan waarbij de acties met een vertraging worden getoond. Een speler kan een gemaakte actie dan zelf terug zien.  

Je was zelf een technisch vaardige speler op de rechterhoek die de mensen vermaakte. In hoeverre geef jij speelsters veel vrijheden om ook 'mooie 'dingen te doen in het veld?
-
Ik ben een liefhebber van vrijheid en een creatieve speelstijl. Voor mij is een technisch hoogstandje niet per definitie iets moois doen, maar is het ook een extra optie om tot een effectieve actie te komen. Wanneer je meer technische en tactische bagage ontwikkelt, zal je ook meer variaties bezitten en je mogelijkheden vergroten om de tegenstander te verrassen en jezelf of een medespeler in een goede positie te zetten. Juist wanneer je complexe bewegingen of schotvariaties er makkelijk laat uitzien dan heb je volledige controle. Dat vind ik mooi. Het gevaar is echter wel dat wanneer je meerdere variaties ontwikkelt, je soms wel het makkelijkste als laatste optie gaat pakken. Het is natuurlijk de uitdaging om dat niet te doen….

Het mentale aspect krijgt ook veel aandacht binnen de HandbalAcademie. Ze moeten er veel voor laten en zijn al op heel jonge leeftijd bijna een volle week van huis. Op wat voor manier ga jij daar mee om?
- Ik weet zelf heel goed wat het betekend om jong van huis te gaan. Ik was 15 toen ik naar Sittard verhuisde voor het CIOS. Daar sloot ik me aan bij het toen grote Sittardia. Ik zat enigszins vergelijkbaar intern op het CIOS waar de meeste studenten zaten. Toen was er zelfs geen enkele vorm van begeleiding of mentale scholing. Op de HA is het mentale aspect wel degelijk een belangrijk onderdeel van ons programma. Gelukkig hoef ik dit niet alleen te doen, maar hebben we een goed team van specialisten. We hebben in de persoon van Heidi Penterman iemand die in persoonlijke gesprekken ingaat op het mentale en sociale aspect. Daarnaast bieden we verschillende workshops aan waarbij ook gebruik gemaakt wordt van sportpsychologes.  

Je was in Denemarken aanwezig tijdens het WK met een grote groep talenten van de Academie. Wat doet het succes van de A-ploeg met die jonge meiden?
-
Ja, dat zijn toch wel de hoogtepunten. We volgen de Oranje dames, trainen zelf, spelen wedstrijden en praten veel over handbal. Vorig jaar zijn we bij het EK in Kroatië geweest en dit jaar dus bij het WK in Denemarken. Het laat de meiden zien waar ze uiteindelijk zelf willen staan en waarom ze de keuze maken om zo veel in zichzelf te investeren. Juist hierdoor vinden ze het nog mooier om de vele trainingsuren te maken. En als dan ook nog zo goed gepresteerd word zoals de Dames A nu doen, is dat natuurlijk geweldig en een enorme stimulans voor ze.

Wat voor gevolgen heeft het zilver op het WK en het bereiken van de Olympische Spelen tot nu toe gehad voor de Academie?
- Het heeft er in ieder geval voor gezorgd dat er een grote belangstelling is om op de HandbalAcademie te komen. Voor komend seizoen zijn er al meer dan 70 aanmeldingen. Je merkt dat er met name vanuit het buitenland met grote jaloezie gekeken wordt hoe wij hier werken en wat we precies doen op Papendal. Ik hoop dat we door het succes van de A-ploeg ook meer mogelijkheden en uitbreidingen krijgen voor de HA in combinatie met HandbalScholen en de verenigingen zelf. Uiteindelijk staat de HA niet op zichzelf, maar moeten we zorgen dat we het product handbal in zijn totaliteit samen verbeteren. De verenigingen, HandbalScholen, RTC’s en HandbalAcademie samen helpen onze talenten met het werken aan hun handbaldromen. Daar ligt voor ons allemaal uiteindelijk denk ik de grote, maar ook mooie uitdaging. En dat is ook iets waar ik persoonlijk meer aandacht aan wil geven.

Wat voor ontwikkeling zie jij op dit moment in ons land met betrekking tot het handbal?
-
Je ziet toch wel dat er steeds meer clubs professioneler gaan werken en dat is mooi. Clubs gaan meer investeren in trainingsuren en vooral in fysieke training. Je moet echter wel de mogelijkheden hebben om te kunnen uitbreiden en om experts om je heen te verzamelen. Ook denk ik dat het spelen met hars in met name de jeugd iets is waar we over na moeten denken. Handbal is nou eenmaal met hars, maar in de jeugd spelen we hier zelden mee. Als ze dan later in nationale selecties komen, hebben ze al een achterstand. Zelfs bij de senioren speelt niet iedereen met hars. Ik snap anderzijds ook het probleem dat er in de meeste gemeentelijke sporthallen niet met hars gespeeld mag worden, terwijl de clubs dit juist wel zouden willen. Maar toch is dit wel een onderdeel van een handbalcultuur. 

Je bent altijd erg ambitieus geweest en hebt wel eens gezegd 'ooit wil ik bondscoach worden.' Geldt dat nog steeds?
- Ja, dat is een ambitie dat ik nog steeds heb. Ik wil in de toekomst heel graag bondscoach worden van de dames A selectie.